Najwięcej punktów na maturze z angielskiego traci się nie przez brak pojedynczych słówek, lecz przez pomijanie całych części egzaminu. Dlatego przygotowałem praktyczny plan powtórek obejmujący gramatykę, słownictwo, rozumienie tekstów, pisanie oraz wypowiedź ustną, z rozróżnieniem na poziom podstawowy i rozszerzony.
Najwięcej punktów daje powtórka dopasowana do konstrukcji egzaminu
- Gramatyka powinna obejmować czasy, stronę bierną, okresy warunkowe, mowę zależną i czasowniki modalne.
- Słownictwo najlepiej powtarzać tematycznie, razem z kolokacjami i całymi wyrażeniami.
- Arkusze pokazują, jakie błędy naprawdę popełniasz i jak gospodarujesz czasem.
- Wypowiedź pisemna wymaga znajomości formy, limitu słów i wszystkich elementów polecenia.
- Mówienie trzeba ćwiczyć na głos, szczególnie opis ilustracji, odgrywanie ról i uzasadnianie wyboru.
Najpierw sprawdź, co dokładnie obejmuje egzamin
W 2026 roku egzamin z języka angielskiego składa się z części pisemnej oraz ustnej. Pisemny poziom podstawowy trwa 120 minut, a rozszerzony 150 minut. W obu przypadkach pojawiają się zadania ze słuchania, czytania, środków językowych i wypowiedzi pisemnej.
Na podstawie podstawowej oczekuje się znajomości języka mniej więcej na poziomie B1, z nieco wyższym poziomem rozumienia tekstów. Rozszerzenie odpowiada poziomowi B2, dlatego wymaga większej swobody, bogatszego słownictwa i lepszego rozumienia tekstów napisanych naturalnym językiem.
| Część pisemna | Poziom podstawowy | Poziom rozszerzony |
|---|---|---|
| Rozumienie ze słuchu | 25% | 25% |
| Rozumienie tekstów pisanych | 33% | 30% |
| Środki językowe | 22% | 23% |
| Wypowiedź pisemna | 20% | 22% |
Ta proporcja podpowiada, od czego zacząć. Nie poświęcałbym kilku dni wyłącznie na gramatykę, skoro rozumienie tekstów stanowi dużą część wyniku. Najpierw rozwiąż jeden pełny arkusz bez pomocy, a dopiero później zaplanuj naukę na podstawie rzeczywistych błędów.
Powtórz gramatykę, która najczęściej wraca w zadaniach
Nie ma sensu czytać całego podręcznika od pierwszej strony. Skoncentruj się na konstrukcjach, które sprawdzają jednocześnie znajomość reguły i umiejętność zastosowania jej w zdaniu.
- Czasy Present Simple, Present Continuous, Past Simple, Past Continuous, Present Perfect, Past Perfect i formy przyszłe.
- Okresy warunkowe typu zero, pierwszy, drugi i trzeci oraz konstrukcje mieszane na poziomie rozszerzonym.
- Strona bierna, także z czasownikami modalnymi i czasami perfect.
- Mowa zależna, zmiana czasów, zaimków i określeń czasu.
- Czasowniki modalne can, could, may, might, must, should, need i have to.
- Bezokolicznik i gerund, czyli rozróżnienie konstrukcji typu decide to go i avoid doing.
- Zdania względne, przyimki, przedimki, zaimki oraz szyk pytań.
- Słowotwórstwo, transformacje zdań, tłumaczenie fragmentów i uzupełnianie luk.
Na poziomie podstawowym ważniejsza jest pewność w podstawowych konstrukcjach niż ryzykowne używanie bardzo zaawansowanych form. Na rozszerzeniu sama poprawność nie wystarczy, ponieważ liczy się także precyzja i różnorodność języka.
Jak uczyć się gramatyki skuteczniej
Po każdej regule napisz trzy własne przykłady i rozwiąż kilka zadań w formacie maturalnym. Jeśli pomylisz na przykład Present Perfect z Past Simple, zapisz nie tylko poprawną odpowiedź, ale też krótką przyczynę błędu. Taki zeszyt pomyłek jest zwykle bardziej użyteczny niż kolejne ogólne notatki.
Nie ucz się czasów jako samych nazw. Powtarzaj je w parach, które łatwo pomylić, na przykład Past Simple i Present Perfect albo will i be going to. Egzamin często sprawdza właśnie wybór właściwej konstrukcji w konkretnym kontekście.
Uporządkuj słownictwo według tematów i wyrażeń
Zakres słownictwa obejmuje między innymi człowieka, miejsce zamieszkania, edukację, pracę, życie rodzinne i towarzyskie, żywienie, zakupy, podróże, kulturę, sport, zdrowie, naukę i technikę, przyrodę oraz państwo i społeczeństwo.
Najlepsza powtórka nie polega na zapamiętywaniu długiej listy pojedynczych słów. Ucz się całych połączeń, takich jak make a decision, take part in, deal with a problem czy be responsible for. Dzięki temu łatwiej rozwiążesz zadania z lukami i napiszesz naturalniejszą wypowiedź.
Co powtarzać w każdym dziale
- Człowiek i życie prywatne cechy charakteru, emocje, relacje, wygląd i zainteresowania.
- Edukacja i praca przedmioty szkolne, kwalifikacje, obowiązki, rozmowa kwalifikacyjna i warunki zatrudnienia.
- Podróżowanie rezerwacje, zakwaterowanie, kierunki, problemy podczas wyjazdu i reklamacje.
- Zdrowie i żywienie objawy, leczenie, zdrowy tryb życia, produkty i przygotowywanie posiłków.
- Kultura, sport i technologia opinie, recenzje, sprzęt, media społecznościowe i aktywność fizyczna.
- Świat przyrody i społeczeństwo środowisko, zagrożenia, prawa, obowiązki i problemy społeczne.
Przy każdym temacie przygotuj listę około 20-30 najpotrzebniejszych wyrażeń, a następnie użyj ich w krótkich zdaniach. Nie próbuj przewidzieć konkretnego tematu egzaminacyjnego. Lepiej znać uniwersalne zwroty do wyrażania opinii, porównywania, uzasadniania i opisywania problemu.
Ćwicz czytanie i słuchanie tak jak na arkuszu
W zadaniach na rozumienie tekstu nie musisz rozumieć każdego słowa. Najpierw przeczytaj polecenie, zaznacz informacje, których szukasz, i dopiero wtedy przejdź do tekstu. Szczególną uwagę zwracaj na synonimy i parafrazy, ponieważ odpowiedź często nie powtarza dosłownie sformułowania z nagrania lub tekstu.
Przy słuchaniu wykorzystuj fakt, że nagranie jest odtwarzane dwukrotnie. Za pierwszym razem ustal ogólny sens i zaznacz prawdopodobne odpowiedzi. Za drugim sprawdź szczegóły, liczby, przeczenia i informacje, które zmieniły Twoje pierwsze przypuszczenie.
Najczęstszy błąd polega na wybieraniu odpowiedzi tylko dlatego, że zawiera słowo usłyszane w nagraniu. Egzamin sprawdza znaczenie całej wypowiedzi, a nie mechaniczne wychwytywanie identycznych wyrazów. Po każdym zadaniu zapisz, czy problemem było słownictwo, tempo, nieuwaga, czy błędna interpretacja.
Rozwiązuj arkusze z limitem czasu, ale część treningu przeznacz również na krótsze ćwiczenia. Dobrym układem jest 15 minut słuchania lub czytania dziennie i dokładne sprawdzenie błędów. Samo odhaczanie kolejnych arkuszy bez analizy niewiele zmienia.
Dopracuj pisanie i mówienie, bo tu łatwo zdobyć punkty
Na poziomie podstawowym piszesz tekst użytkowy, na przykład e-mail, wpis na blogu lub forum. Wypowiedź powinna mieć 100-150 wyrazów i rozwijać wszystkie cztery elementy podane w poleceniu. Pominięcie jednego z nich może mocno obniżyć wynik, nawet jeśli tekst jest poprawny językowo.
Na rozszerzeniu tworzysz tekst argumentacyjny o długości 200-250 wyrazów. Może to być rozprawka, list formalny albo artykuł publicystyczny. W tym przypadku liczy się nie tylko stanowisko, lecz także logiczne argumenty, przykłady, spójność i styl dopasowany do formy.
Przeczytaj również: Jak nauczyć się angielskiego od zera? Plan na 12 tygodni
Prosty schemat wypowiedzi pisemnej
- Przeczytaj temat i podkreśl wszystkie elementy, które trzeba omówić.
- Zapisz w punktach tezę lub główny cel tekstu.
- Dobierz po jednym lub dwóch argumentach do każdego wymaganego aspektu.
- Użyj akapitów oraz łączników, takich jak however, therefore, although i in addition.
- Na końcu sprawdź liczbę słów, czasy, przedimki, pisownię i zgodność z poleceniem.
Część ustna trwa około 15 minut i obejmuje rozmowę wstępną, odgrywanie roli, opis ilustracji oraz wypowiedź na podstawie materiału stymulującego. Ćwicz krótkie, rozwinięte odpowiedzi zamiast pojedynczych zdań. Przy opisie obrazka określ miejsce, osoby i ich czynności, a potem dodaj przypuszczenie lub opinię.
W odgrywaniu roli pilnuj wszystkich czterech kwestii z polecenia. Przy zadaniu z ilustracjami stosuj prosty schemat wybór, uzasadnienie, odrzucenie pozostałych opcji. Nie musisz mówić wyszukanym językiem. Ważniejsze jest to, żeby reagować na egzaminatora, rozwijać odpowiedzi i nie zatrzymywać się po jednym zdaniu.
Ułóż powtórkę według czasu, który Ci został
Jeśli do egzaminu zostało kilka tygodni, zacznij od pełnego arkusza diagnostycznego. Następnie podziel naukę na cztery bloki: gramatyka i słownictwo, czytanie, słuchanie oraz produkcja językowa. Każdego tygodnia napisz przynajmniej jedną wypowiedź i przeprowadź dwie krótkie próby ustne.
| Czas do egzaminu | Najlepszy priorytet |
|---|---|
| 4 tygodnie lub więcej | Uzupełnienie braków, tematyczne słownictwo i regularne arkusze. |
| 2-3 tygodnie | Najczęstsze błędy, pisanie na czas i ćwiczenia ustne. |
| 7 dni | Powtórka konstrukcji, kolokacji, form wypowiedzi i dwa pełne arkusze. |
| Ostatnie 24 godziny | Lekkie przypomnienie, przygotowanie dokumentów i odpoczynek. |
Przy małej ilości czasu nie zaczynaj od najtrudniejszych zagadnień. Najpierw odzyskaj punkty, które tracisz przez nieuwagę, brak słownictwa w podstawowych tematach albo nieznajomość struktury wypowiedzi. Z mojego doświadczenia wynika, że taka korekta daje szybszy efekt niż chaotyczna nauka kolejnych wyjątków gramatycznych.
Co zrobić, żeby powtórka nie rozsypała się przed egzaminem
Przygotuj jedną krótką kartę powtórkową z najczęstszymi błędami, łącznikami, czasownikami nieregularnymi i konstrukcjami, które regularnie Ci umykają. Nie twórz jednak kilkudziesięciostronicowych notatek, których później nie otworzysz.
W dniu poprzedzającym maturę nie próbuj nauczyć się całego języka. Przejrzyj schematy wypowiedzi, przypomnij sobie zasady pracy z nagraniem i przeczytaj własne poprawione teksty. Spokojna głowa, znajomość formatu i kontrola czasu potrafią dać więcej niż ostatnia noc spędzona nad listą słówek.
