Gdy dziecko mówi po angielsku „This is my book”, a chwilę później „This book is mine”, korzysta z dwóch różnych konstrukcji opisujących własność. Zaimki dzierżawcze pomagają wskazać, do kogo coś należy, ale ich poprawne użycie wymaga rozróżnienia form występujących przed rzeczownikiem i tych, które mogą występować samodzielnie. Poniżej pokazuję prostą tabelę, przykłady, typowe błędy oraz sposób, który dobrze sprawdza się w nauce dzieci.
Najważniejsza zasada polega na miejscu formy w zdaniu
- my, your, his, her, its, our, their stoją przed rzeczownikiem.
- mine, yours, his, hers, ours, theirs zastępują rzeczownik i występują samodzielnie.
- Po formie my mówimy „my book”, ale po mine już nie dodajemy rzeczownika.
- Its oznacza „jego, jej” w odniesieniu do rzeczy lub zwierzęcia, a it’s jest skrótem od „it is” albo „it has”.
- Najłatwiej utrwalić temat przez pary zdań, na przykład This is her pen. The pen is hers.

Dwie formy, które pokazują przynależność
W języku angielskim spotykamy dwa zestawy słów określających właściciela. Pierwszy zestaw stoi bezpośrednio przed rzeczownikiem, a drugi może zastąpić całe wyrażenie, na przykład „mój plecak” lub „jej ołówek”. W podręcznikach pierwsze formy często nazywa się przymiotnikami dzierżawczymi, a drugie właściwymi zaimkami dzierżawczymi.
| Osoba | Przed rzeczownikiem | Samodzielnie | Przykład |
|---|---|---|---|
| ja | my | mine | my bag / The bag is mine |
| ty, wy | your | yours | your desk / The desk is yours |
| on | his | his | his bike / The bike is his |
| ona | her | hers | her coat / The coat is hers |
| ono, zwierzę, rzecz | its | brak typowej osobnej formy | its tail |
| my | our | ours | our classroom / The classroom is ours |
| oni, one | their | theirs | their toys / The toys are theirs |
Najważniejszy szczegół jest prosty: my, your, his, her, its, our i their potrzebują rzeczownika. Nie powiemy „This is my”, jeśli chcemy zakończyć zdanie. Poprawne będą „This is my book” albo „This book is mine”.
Forma przed rzeczownikiem
Te wyrazy wskazują właściciela, ale nie odmieniają się przez rodzaj ani liczbę przedmiotu. „My sister”, „my brothers” i „my toys” zawsze zawierają tę samą formę my. To różni angielski od polskiego, gdzie powiemy „moja siostra”, „moi bracia” i „moje zabawki”.
Przykłady pokazują, że forma zależy od właściciela, a nie od rzeczy:
- her dog oznacza „jej pies”,
- his dog oznacza „jego pies”,
- their dog oznacza „ich pies”.
Forma samodzielna
Formy mine, yours, his, hers, ours i theirs zastępują połączenie zaimka z rzeczownikiem. Dzięki nim nie trzeba powtarzać tego samego słowa: „Your pencil is blue, but mine is green”. Drugie zdanie znaczy „Twój ołówek jest niebieski, ale mój jest zielony”.
My czy mine, your czy yours
To właśnie ta para najczęściej sprawia trudność. Ja proponuję uczniom, aby najpierw sprawdzili, czy po wybranym słowie znajduje się rzeczownik. Jeśli tak, potrzebna będzie forma my, your, her lub podobna. Jeśli rzeczownika nie ma, wybieramy zwykle mine, yours, hers albo inną formę samodzielną.
| Forma z rzeczownikiem | Forma samodzielna | Znaczenie |
|---|---|---|
| This is my notebook. | This notebook is mine. | To jest mój zeszyt. |
| Is this your seat? | Is this seat yours? | Czy to twoje miejsce? |
| That is her jacket. | That jacket is hers. | To jest jej kurtka. |
| These are our books. | These books are ours. | To są nasze książki. |
Błędne konstrukcje powstają zwykle przez bezpośrednie tłumaczenie z polskiego. Zdania „This is mine book” i „This book is my” są niepoprawne, ponieważ mieszają dwa różne schematy. Zapamiętanie pary my book - the book is mine działa lepiej niż uczenie się samych słówek w oderwaniu od zdania.
Trzeba też pamiętać, że your może oznaczać zarówno „twój”, jak i „wasz”. O tym, którą wersję wybrać po polsku, decyduje sytuacja, nie sama forma angielska.
Najczęstsze pułapki w codziennych zdaniach
Its i it’s to nie to samo
Its oznacza przynależność i występuje przed rzeczownikiem: „The dog is wagging its tail”. Z kolei it’s jest skrótem od „it is” lub „it has”, dlatego w zdaniu „It’s cold” oznacza „Jest zimno”. Apostrof nie pokazuje tu własności, tylko skrócenie dwóch słów.
Dobry test polega na rozwinięciu skrótu. Jeśli można wstawić „it is” albo „it has”, wybieramy it’s. Jeśli mówimy o czymś należącym do zwierzęcia, przedmiotu lub miejsca, potrzebne będzie its.
His wygląda tak samo w obu zestawach
„His” może stać przed rzeczownikiem i występować samodzielnie: „This is his phone” oraz „This phone is his”. W tym przypadku o funkcji słowa decyduje jego miejsce w zdaniu, a nie zmieniona końcówka.
Nie dodajemy przedimka po formie dzierżawczej
Po my, your, her, our i podobnych wyrazach nie stawiamy „a” ani „the”. Mówimy „my friend”, a nie „the my friend” i „a my friend”. Sama forma dzierżawcza pełni już funkcję określenia przed rzeczownikiem.
Inaczej wygląda konstrukcja z „of”: „a friend of mine” oznacza „jeden z moich przyjaciół”. To przydatne wyrażenie, ale na początku nauki lepiej najpierw opanować podstawowe pary, a dopiero później dodawać takie warianty.
Whose pyta o właściciela
Whose znaczy „czyj”, „czyja”, „czyje” lub „czyi”. Używamy go, gdy nie znamy właściciela: „Whose pencil is this?”. Odpowiedź może brzmieć „It’s mine”, „It’s Kasia’s” albo „It’s her pencil”.
Jak ćwiczyć, żeby dziecko nie zgadywało
W nauce dzieci najlepiej sprawdzają się krótkie sytuacje z przedmiotami, które naprawdę znajdują się wokół nich. Można położyć na stole kilka rzeczy i zadawać pytania „Whose book is this?” albo „Is this your ruler?”. Dziecko nie tylko zapamiętuje formę, ale też widzi, że służy ona do realnego określania własności.
Ja zwykle zaczynam od dwóch kontrastujących zdań, ponieważ pokazują różnicę bez zbędnej teorii:
- This is my pencil. - To mój ołówek.
- This pencil is mine. - Ten ołówek jest mój.
Potem dokładam kolejne osoby, ale nie wszystkie naraz. Dla początkującego ucznia wystarczy najpierw przećwiczyć my/mine, your/yours, his i her/hers, a dopiero później wprowadzić our, their oraz its. Zbyt duża tabela na starcie często obciąża pamięć, zamiast pomagać.
Przeczytaj również: Czasowniki modalne w angielskim bez typowych błędów
Krótki trening z wyborem formy
Uzupełnij zdania właściwym słowem:
- This is ___ schoolbag. (my / mine)
- The red schoolbag is ___. (my / mine)
- Is this notebook ___? (your / yours)
- They are ___ grandparents. (our / ours)
- This is not her pencil. It is ___. (his / hers)
- The cat is cleaning ___ paws. (its / it’s)
Poprawne odpowiedzi to my, mine, yours, our, his oraz its. Przy każdym rozwiązaniu warto powiedzieć głośno, dlaczego wybrana forma pasuje. Samo zaznaczenie odpowiedzi daje krótkotrwały efekt, a wyjaśnienie „po tym słowie jest rzeczownik” buduje regułę, którą dziecko później zastosuje w nowym zdaniu.
Prosty sposób na utrwalenie całego zestawu
Najpraktyczniejsza jest nauka w parach. Na jednej kartce zapisujemy formę przed rzeczownikiem, a obok jej samodzielny odpowiednik:
- my - mine
- your - yours
- his - his
- her - hers
- our - ours
- their - theirs
Następnie warto budować po dwa zdania z każdej pary. „This is their room” można zmienić na „This room is theirs”. Taka zamiana ćwiczy nie tylko pamięć, lecz także rozpoznawanie funkcji słowa w zdaniu.
Dobrym uzupełnieniem jest krótka zabawa w poprawianie błędów. Dorosły mówi „This is mine pencil”, a dziecko powinno poprawić zdanie na „This is my pencil”. Później można zwiększyć trudność i poprosić o samodzielne ułożenie pary zdań z wybranym słowem.
Nie wymaga to długich sesji. Pięć minut regularnego ćwiczenia kilka razy w tygodniu zwykle daje lepszy rezultat niż jedna długa powtórka tuż przed sprawdzianem. Najważniejsze, aby formy pojawiały się w pełnych zdaniach, a nie tylko w tabeli do zapamiętania.
Co naprawdę trzeba zapamiętać przed sprawdzianem
Jeśli uczeń ma zapamiętać tylko jedną regułę, powinna ona brzmieć: rzeczownik po formie oznacza my, your, his, her, our lub their, a brak rzeczownika zwykle prowadzi do mine, yours, his, hers, ours albo theirs. Do tego dochodzi rozróżnienie „its” i „it’s”, które warto sprawdzić osobno.
Najlepszym sprawdzianem nie jest recytowanie całej tabeli, lecz umiejętność przekształcenia zdania. Kiedy dziecko potrafi zamienić „This is her book” na „This book is hers” i wyjaśnić, dlaczego zmieniła się forma, naprawdę rozumie zasadę, a nie tylko odtwarza zapamiętany przykład.
